Hiện nay cám gạo được sử dụng rất phổ biến trong chế biến thức ăn nuôi trồng thủy sản. Đây là một thành phần chính cho cả thức ăn công nghiệp (30 - 40%) và tự chế (60 – 70%). Nguồn nguyên liệu cám gạo sẵn có và phong phú của khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long đã góp phần làm cho giá thành thức ăn cho cá và gia súc hạ đáng kể. Tuy nhiên, một khó khăn gặp phải hiện nay trong sử dụng cám làm thức ăn nuôi cá là chất béo (đặc biệt là axit béo chưa no) có khả năng oxy hóa tồn tại quá nhiều trong cám gạo không qua xử lý đã ảnh hưởng đến sự chuyển hóa thức ăn của cá. Từ đó làm giảm khả năng miễn dịch và gây tỉ lệ cá chết cao. Lượng chất béo bị oxy hóa giới hạn thời gian bảo quản và nhanh chóng làm giảm chất lượng của cám.

Cám gạo ôi có có ảnh hưởng gì cho cá?

Về mặt tự nhiên, chất lượng cám gạo không ổn định. Chất lượng của cám không qua xử lý sẽ giảm dần theo thời gian và nhanh chóng trở nên hôi dầu (oxy hóa) ngay sau quá trình xay xát. Theo nghiên cứu của Khoa Thủy Sản, Trường Đại Học Cần Thơ, cám sấy lưu trữ sau 1 tháng đã không thích hợp cho sản xuất thức ăn cho cá. Thông thường bà con nông dân thường mua các loại cám trôi nổi trên thị trường, được gọi là cám mới nhưng đã bị oxy hóa và thường chứa nhiều tạp chất (trấu, cát, mạt cưa). Một điều lưu ý khác, khi cám ngửi có mùi hôi có nghĩa cám ôi đó tuyệt đối đã vượt mức cho phép dùng phối chế thức ăn thủy sản. Các nghiên cứu khoa học đã khẳng định ảnh hưởng của cám hôi dầu lên chất lượng thức ăn như sau:

·         Thức ăn có mùi hôi làm ảnh hưởng đến sự bắt mồi, hiệu quả sử dụng thức ăn.

·         Một số dưỡng chất cần thiết bị phân hủy làm giảm giá trị dinh dưỡng của thức ăn.

·         Sinh ra độc tố

Khi cám hôi dầu dùng làm thức ăn cho cá trực tiếp hoặc qua pha chế, độc tố sẽ dần thấm vào gan cá làm suy giảm hệ thống miễn dịch và gây ra các dấu hiệu sau:

·         Xuất huyết, trương bụng và phồng gan

·         Giảm ăn và hệ số tiêu tốn thức ăn cao

·         Sinh trưởng chậm

·         Tỉ lệ cá chết cao

Do vậy chất lượng thịt của cá sẽ bị ảnh hưởng, mỡ tích lũy sẽ bị vàng hoặc nâu đậm. Tất cả những nguyên nhân trên đều là tổn thất không nhìn thấy được của bà con nuôi cá. Nếu tỉ lệ cá chết chỉ có 5% trong tổng sản lượng 300.000 tấn cá Tra năm 2004, thì hao hụt ước tính là 15 triệu đôla Mỹ/ 1 năm.

 

 

 

Cám trích ly dầu – giải pháp tối ưu cho bà con nuôi cá

Với những yêu cầu khắt khe của thị trường tiêu thụ cá thế giới về vệ sinh an toàn thực phẩm, nguồn nguyên liệu cho chế biến phải đảm bảo sạch. Nếu cám hôi dầu dùng làm thức ăn cho cá, cá nuôi sẽ mắc bệnh và hệ quả là bị nhiễm dư lượng hóa chất kháng sinh do bà con sử dụng quá nhiều thuốc để chữa bệnh cho cá.

Thực tế ở các nước tiên tiến như Mỹ, Úc, cám trích ly dầu đã thay thế cho các lọai cám khác và được sử dụng rất phổ biến do tính ưu việt của nó. Những con ngựa đua của họ đã được cho ăn cám trích ly từ rất lâu do giá trị dinh dưỡng của cám trích ly rất cao. Quá trình trích ly đã lấy ra phần lớn lượng dầu có trong cám, nguyên nhân của quá trình oxy hóa. Về mặt dinh dưỡng, các nhà khoa học nổi tiếng trong nước và thế giới (TS. Houde Han, GS. Charles F. Shoemaker) đã khẳng định lợi thế vượt trội của cám trích ly so với các loại cám thông thường. Nhằm đáp ứng nhu cầu thức ăn tốt cho nguồn nguyên liệu cá sạch, Chi nhánh Công ty Dầu Thực Vật Cái Lân tại Cần Thơ đã mạnh dạn tiên phong đầu tư một nhà máy với công nghệ tiên tiến của Đức sản xuất cám trích ly với tên thương hiệu Calofic Cám Vàng cung cấp cho ngành công nghiệp thức ăn cá ở Việt Nam. Theo nghiên cứu của Khoa Thủy Sản, Trường Đại Học Cần Thơ, thành phần hóa học của Calofic Cám Vàng và cám sấy có các khác biệt sau:

 

 

 

  

Chỉ tiêu	Cám sấy (Chưa tách dầu) (%)	Calofic Cám Vàng (Đã tách dầu) (%)
Đạm thô	12,6	16,3
Chất béo thô	12,0	2,76
Xơ thô	2.42	6,74
Tro/ Khoáng	7,35	10,4
Chất bột đường	65,6	66,5

 

Đặc biệt Calofic Cám Vàng có thời gian tồn trữ lâu, hàm lượng dinh dưỡng cao góp phần làm cho cá tăng trưởng nhanh, ít mỡ, sản lượng phile cao và do vậy mang lại lợi nhuận lâu dài cho người nuôi cá. Calofic Cám vàng đóng góp vào cuộc “Cách Mạng Xanh” cho ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam. Nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu, tính cạnh tranh của con cá Việt Nam trên thị trường quốc tế, nên chăng bà con nông dân chúng ta phải chọn lựa nguồn nguyên liệu tốt cho thức ăn chăn nuôi thủy sản.