Bỏ ra khoảng 1,5 triệu đô la Mỹ đầu tư nhưng sau hai năm đã có thể tính đến chuyện hoàn vốn - đó là thông tin vừa được ông Lee Swee Heng, Giám đốc Calofic Cần Thơ, đưa ra hồi tuần rồi về dự án xây dựng hai nồi hơi đốt trấu, mỗi nồi có công suất 10 tấn hơi/giờ của mình.

Không phải ngẫu nhiên mà Calofic Cần Thơ chọn trấu làm “chất đốt” cho lò hơi, bởi cách nay không lâu, doanh nghiệp đã từng thử nghiệm việc này với một lò hơi có công suất năm tấn hơi/giờ, đặt tại tỉnh Tiền Giang.

“Chúng tôi sẽ sử dụng trấu để đốt, cung cấp hơi cho dây chuyền sản xuất và sấy nóng bồn dầu”, ông Lee Swee Heng giới thiệu. Chỉ riêng hai nồi hơi này - một tại khu công nghiệp Hưng Phú sẽ đưa vào hoạt động cuối năm 2007 và một tại trung tâm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp Thốt Nốt (Cần Thơ) cũng hoạt động vào đầu năm 2008, đã “ngốn” đến 1,2 triệu đô la Mỹ, rồi còn chi phí lắp đặt hệ thống hút trấu, xử lý nước, khói thải... nhưng Calofic Cần Thơ vẫn tự tin bỏ vốn bằng cách tính toán riêng của mình.

Với nhà máy trích ly dầu cám gạo có công suất 400 tấn/ngày ở Cần Thơ, Calofic Cần Thơ vẫn thường sử dụng hệ thống nồi hơi đốt dầu MFO để vận hành dây chuyền sản xuất các sản phẩm chính là dầu thô (dùng để tinh chế thành dầu ăn) và cám gạo. Những năm qua, giá dầu liên tục tăng. Năm 2006, đã có trên 14,2 tỉ đồng - quy theo số lượng dầu, bị những nồi hơi này “ngốn” sạch. Cũng vì vậy mà ban lãnh đạo công ty luôn thấp thỏm theo dõi sự tụt trồi liên tục của tỷ giá ngoại tệ, giá dầu thế giới...

"Nếu sử dụng trấu thay dầu MFO, chúng tôi tiết kiệm được chi phí khoảng ba lần”, ông Lee Swee Heng khẳng định. Ông tính toán, dựa trên nhiệt lượng tối đa của trấu là 3.031 so với 10.000 ki lô calori/ki lô gam của dầu MFO thì nếu sử dụng khoảng 3,3 ki lô gam trấu sẽ tiết kiệm được một lít dầu. Như vậy, Calofic Cần Thơ sẽ không phải bỏ tiền để mua 7,2 triệu tấn dầu/năm (công suất tối đa) mà thay vào đó là 24.000 tấn trấu với giá rẻ như... cho.

Trấu là phế phẩm thải ra từ quá trình xay xát lúa. Vào vụ lúa có sản lượng lớn nhất là vụ đông xuân, giá thu mua, vận chuyển trấu mà Calofic dự tính chỉ vào khoảng 100 đồng/ki lô gam. Vào những mùa khác, giá trấu có thể tăng hơn nhưng cũng vào khoảng 300 đồng/ki lô gam. Trước đó, với yêu cầu thu mua lúa gạo thường xuyên để bảo đảm tạo nguồn nguyên liệu hoạt động ổn định, các cán bộ của Calofic Cần Thơ đã nhận thấy sự “phung phí” nguồn trấu từ các khách hàng của mình là những nhà máy xay xát. Vì thế, khi có “nguồn” sử dụng, đại diện Calofic Cần Thơ đã làm việc với nhiều nhà máy xay xát để sẵn sàng ký hợp đồng thu mua trấu với yêu cầu làm sao cung cấp lượng ổn định khoảng 100 tấn/ngày.

Hệ thống nồi hơi mới để đốt trấu do Công ty TNHH Siregrand (Trung Quốc) cung cấp, sử dụng công nghệ Nhật và được lắp ráp tại Trung Quốc. Hiện tại, Calofic Cần Thơ cũng đang tiếp tục “đàm phán” để đặt hàng thêm thiết bị nén trấu thành viên, có thể tiết kiệm được chi phí vận chuyển và lưu kho thay vì phải đổ đống như các nhà máy xay xát.

Một nguồn lợi không nhỏ từ việc đốt trấu mà Calofic Cần Thơ không bỏ qua chính là tro (hình thành sau khi đốt). Đấy chính là nguyên - phụ liệu cho ngành công nghiệp bán dẫn hoặc sản xuất phân bón hữu cơ, vật liệu xây dựng tơi xốp... mà Calofic Cần Thơ sẽ là nhà cung cấp!  

Không chỉ là tiết kiệm

Hiện nay, sản lượng trấu hàng năm ở Việt Nam là 6,8 triệu tấn, trong đó vùng ĐBSCL có khoảng 3,7 triệu tấn. Chỉ một lượng nhỏ trấu được sử dụng làm chất đốt ở các lò gạch, nấu nướng ở hộ gia đình, còn lại phần lớn thải ra môi trường. Năm rồi, lượng trấu dư thừa đến mức một số chủ nhà máy xay xát ở An Giang, Hậu Giang... phải kêu người đến... cho, thậm chí tặng thêm cả tiền xăng dầu chuyên chở từ 400.000-500.000 đồng/ghe tải trọng khoảng 15 tấn, nhưng cũng ít người đoái hoài. Vì vậy, nhiều nhà máy đã đổ thẳng trấu xuống sông, gây ô nhiễm nhiều đoạn sông lớn...

Trên thực tế, nguồn dầu thô dự trữ trên thế giới ngày càng cạn kiệt, nên việc tìm nguồn nhiên liệu thay thế để tránh hiện tượng khủng hoảng năng lượng là điều cần thiết. Nhiều tổ chức quốc tế đang khuyến khích sử dụng năng lượng từ sức gió, ánh nắng mặt trời... hoặc từ các nguồn có thể tái tạo được. Tại ĐBSCL, việc đốt trấu để lấy năng lượng sản xuất điện đã được một số tỉnh thành như An Giang, Cần Thơ... tính đến vì để sản xuất một kWh điện chỉ cần đốt hai ki lô gam trấu, nhưng vì nhiều lý do khác nhau nên các dự án nhà máy điện chạy trấu vẫn nằm trên giấy tờ.

Như vậy, dự án nồi hơi đốt trấu triển khai vào tháng 7-2007 của Calofic Cần Thơ sẽ là dự án lớn tiên phong sử dụng trấu, vừa góp phần giảm được vấn nạn “rác thải” trấu tại vùng này.

Khi vận hành nồi hơi, khí thải từ việc đốt trấu không chứa nhiều khí CO2, bụi lơ lửng... so với việc sử dụng chất đốt nhiên liệu hóa thạch. Đồng thời, theo ông Lee Swee Heng, với hệ thống xử lý tro bụi, nước thải hiện đại thì khí và nước phát sinh hoàn toàn đạt các tiêu chuẩn cho phép khi thải ra môi trường. “Chúng tôi cam kết, nước thải sẽ đạt tiêu chuẩn Việt Nam 5937: 2005, tiếng ồn đạt tiêu chuẩn Việt Nam 5949: 1998...”, ông nói.

Liệu sau thành công của Calofic Cần Thơ, sẽ có “làn sóng” áp dụng công nghệ sử dụng trấu từ các doanh nghiệp ở ĐBSCL, dẫn đến cạnh tranh thu mua nguyên liệu? Ông Lee Swee Heng trả lời hóm hỉnh: “Lượng trấu ở đây còn nhiều lắm!”.